Ankara’ya İz Bırakanlar Turan GÜNEŞ (1921, Kocaeli – 1982, Çanakkale), Siyasetçi, Bilim İnsanı, Akademisyen, Diplomat T.C. E. Başbakan Yardımcısı, Dışişleri E. Bakanı
20/05/2026
📍 ANKYRA’DAN ANKARA’YA!
21/05/2026
Ankara’nın kültür devrimine müzikle eşlik eden büyük sanatçı
Cumhuriyetin 10. yıl coşkusunu notalara taşıyan kültür insanı
• Cumhuriyetin sesi, çok sesli müziğin öncü adı: Cemal Reşit Rey
• Notalarda yaşayan Cumhuriyet coşkusu
• Başkentin kültür hafızasında iz bırakan besteci
• Türk Beşleri’nin unutulmaz Cumhuriyet bestecisi
Cemal Reşit Rey, Cumhuriyetin ilanıyla birlikte Türkiye’nin kültür ve sanat alanında gerçekleştirdiği modernleşme hamlesinin en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Türk çok sesli müziğinin gelişiminde öncü rol üstlenen Rey, yalnızca bir besteci ve orkestra şefi değil; aynı zamanda Cumhuriyetin kültürel kimliğinin inşasına katkı sunan aydın bir sanat insanıdır.
“Türk Beşleri” arasında yer alan Cemal Reşit Rey, Batı müziği disiplinini Anadolu’nun kültürel birikimiyle buluşturarak Türkiye’de çağdaş müzik anlayışının yerleşmesine önemli katkılar sağlamıştır.
Başkent Ankara, Cumhuriyetin ilk yıllarında dönüşümün merkezi haline gelirken; sanatçılar, müzisyenler, yazarlar ve aydınlar Cumhuriyetin çağdaşlaşma idealini sanat aracılığıyla topluma taşımaya başladı. Cemal Reşit Rey de bu dönemin öncü sanatçılarından biri olarak, müziği Cumhuriyet değerlerinin taşıyıcısı haline getiren isimler arasında yer aldı.
1938 yılında Ankara Radyosu Batı Müziği Bölümü Şefliği görevini üstlenen Rey, başkentte çok sesli müziğin gelişmesi ve geniş kitlelere ulaşması adına önemli çalışmalar gerçekleştirdi. Ankara’nın kültür ve sanat yaşamına sunduğu katkılar, Cumhuriyetin sanat politikalarının şekillenmesinde etkili oldu.
Özellikle Cumhuriyetin 10. yılı kutlamaları, Türkiye’nin kültür ve sanat alanındaki dönüşümünün en güçlü sembollerinden biri oldu. Cumhuriyetin 10. yılı kutlamaları kapsamında hazırlanan ve sözleri Faruk Nafiz Çamlıbel ile Behçet Kemal Çağlar tarafından yazılan 10. Yıl Marşının bestesi, Cemal Reşit Rey ile kardeşi Ekrem Reşit Rey’in katkılarıyla Cumhuriyet coşkusunu topluma taşıyan simge eserlerden biri haline gelmiştir.
“Çıktık açık alınla on yılda her savaştan…”dizeleriyle hafızalara kazınan marş; yalnızca bir kutlama bestesi değil, genç Cumhuriyetin özgüvenini, kalkınma idealini ve çağdaş Türkiye hedefini yansıtan güçlü bir kültür sembolü olarak tarihe geçmiştir.
1981 yılında “Devlet Sanatçısı” unvanına layık görülen Cemal Reşit Rey, yaşamı boyunca Türk müziğinin çağdaşlaşması adına sürdürdüğü çalışmalarla Cumhuriyet kültürünün simge isimlerinden biri olmuştur.
Bugün Cemal Reşit Rey’in adı, yalnızca Türk müzik tarihinin önemli bir bestecisi olarak değil; Cumhuriyetin kültür devrimini müzik aracılığıyla topluma taşıyan öncü bir sanat insanı olarak yaşamaya devam etmektedir.
Ankara’da yükselen Cumhuriyet ideallerinin sanatla buluştuğu bu tarihsel süreçte, onun eserleri hala Cumhuriyetin coşkusunu, gençliğe duyulan güveni ve çağdaş Türkiye idealini gelecek kuşaklara aktarmayı sürdürmektedir.
Cumhuriyetin kültür ve sanat yolculuğuna bıraktığı kıymetli miras, yetiştirdiği sanat anlayışı ve çok sesli müziğe sunduğu öncü katkılar nedeniyle Cemal Reşit Rey’i saygı, rahmet ve minnetle anıyoruz.
