Ankara’ya İz Bırakanlar: Şekerci Ali Uzun

(1915 – Safranbolu, 1986 – Ankara)

Şekerlemeci,  lezzet üstadı

“Kuşaktan kuşağa aktarılan lezzet ve geleneksel tariflerin değişmeyen adresi; Ankara’nın asırlık şeker ustası..”

• Ankara’nın asırlık tatlı hafızası,
• Geleneksel Türk şekerciliğine modern bir dokunuş,
• Ankara’nın her sokağında, her bayram sabahında ve en tatlı anılarında yer alan marka.

Şekerci Ali Uzun, 1915 yılında Safranbolu’nun Yörük Köyü’nde doğmuştur. Hayat hikâyesi, Osmanlı lonca geleneklerinden Cumhuriyet’in modern başkenti Ankara’ya uzanan köklü bir şekercilik serüvenini yansıtır.

Ali Uzun’un babası Osman Nuri Bey, 1910 yılında İstanbul’da Eyüp Sultan’da düzenlenen geleneksel bir törenle şekerci ustası olmuştur. Peştamal kuşanılan, kaymak ve gül reçeli ikram edilen bu törenden sonra kendi dükkânını açmış ve “Şehzadebaşı Şekercisi Osman Nuri” olarak tanınmıştır.

1923 yılında, Ali Uzun henüz sekiz yaşındayken ailesi İstanbul’dan Ankara’ya taşınmıştır. Çocukluk ve gençlik yıllarını babasının yanında, imalathanede çalışarak geçiren Ali Uzun; akide şekeri, lokum ve geleneksel şekerleme üretiminin tüm inceliklerini babasından öğrenmiştir.

Mesleğin inceliklerini, akide şekeri ve lokum yapımının tüm sırlarını babasından tam anlamıyla öğrendikten sonra, 1935 yılında kendi adını taşıyan markayı kurmuştur. Ankara Ulus Karaoğlan’da (bugünkü Anafartalar Çarşısı’nın bulunduğu yer) ilk bağımsız dükkânını açmıştır.

Ali Uzun, yalnızca geleneksel şekercilikle yetinmeyip yenilikçi ürünler geliştirmeye de yönelmiştir. 1949 yılında dönemin şartlarına göre önemli bir adım atarak çikolata üretimine başlamıştır. Kakao, özel pralin dolgusu ve Antep fıstığının uyumuyla hazırladığı özel çikolataya “Monte Karlo” adını vermiş; bu ürün markanın ününü geniş kitlelere taşımıştır.

Monte Karlo’nun ardından “Düğ Madlen” çikolatasını ve kendi geliştirdiği krokanlı batırma çeşitlerini üretmiştir. Özellikle el yapımı portakal şekerlemesinin bitter çikolataya batırılmasıyla hazırlanan portakal batırma ile “Çiğ Badem Ezmesi”, markanın günümüzde de en çok ilgi gören imza lezzetleri arasında yer almıştır.

İlk dükkânının bulunduğu Ulus Karaoğlan bölgesinin yıkılmasının ardından işletmesini kısa süreliğine Sıhhiye’ye taşımış, daha sonra tarihi Ulus İş Hanı’nın inşa edilmesiyle bugün de hizmet veren D Blok’taki merkez mağazasına geçmiştir.

Ali Uzun, şekercilikteki başarısını farklı alanlara da taşımıştır. 1956 yılında Ankara’nın Dışkapı semtinde “Uzun Otel” adıyla turistik bir tesis açmış, imalathanesini de otelin alt katına konumlandırmıştır. Yapıldığı dönemde Ankara’nın en yüksek binası olarak bilinen bu yapı, 1970’lerin sonuna kadar şehrin en saygın otellerinden biri olarak hizmet vermiştir.

1960’lı yıllarda Ali Uzun’un geliştirdiği meyveli “Ali Uzun Lokumu” ile “Kral Lokum” adını verdiği çikolatalı lokum çeşitleri büyük beğeni kazanmıştır. Kendine özgü ürünleri ve seçkin lezzet anlayışıyla marka, Ankara’nın önemli tat duraklarından biri hâline gelmiştir.

Ankara’nın sevilen, aranan önemli lezzet duraklarından biri olarak bilinen firmanın kurucusu Ali Uzun, yalnızca bir şeker ustası değil; kaliteye, el işçiliğine ve özgün üretime önem veren vizyoner bir girişimci olarak da tanınmıştır. El yapımı ürünlerin seçkin bir damak kültürünü temsil ettiğine inanmış ve üretim anlayışını bu yaklaşım üzerine kurmuştur.

1986 yılında vefat eden Ali Uzun, geliştirdiği özel ürünler ve yenilikçi üretim anlayışıyla Türk şekercilik kültürüne önemli bir miras bırakmıştır. 1987 yılında Kızılay şubesinin açılmasıyla birlikte aile geleneği yeni kuşaklara aktarılmış; torunlarının da katılımıyla kurum kültürü sürdürülmekte ve geleneksel el yapımı tariflerin özü korunarak üretime Ankara’da devam edilmektedir.  

Ali Uzun’un Ankara’nın kültürel ve gastronomik hafızasına kazandırdığı özgün lezzetler, yalnızca bir markanın değil; emeğin, ustalığın ve geleneksel üretim anlayışının da simgesi olmuştur. Başkent Ankara’ya kattığı değerler, yetiştirdiği ustalar ve nesilden nesile aktarılan seçkin tatlarıyla Ali Uzun’u saygı, minnet ve rahmetle yâd ediyor; bıraktığı köklü mirasın yaşamaya devam etmesini kıymetli buluyoruz.