Ankara’ya İz Bırakanlar: Mustafa Kemal Kurdaş

(1920 – Bursa , 2011- İstanbul)

Maliye E. Bakanı, İktisatçı, Devlet Adamı

“Eğitim, çevre ve şehirleşme alanındaki çalışmalarıyla Ankara’nın modern kimliğinin oluşmasına katkıda bulunan; genç yaşta devlet yönetiminde görev alan ve ekonomi bürokrasisinde yükselen devlet adamı”

• ODTÜ’nün akademik yapısının güçlenmesine katkı sağladı,
• Üniversitenin uluslararası niteliğini artırdı,
• Bilimsel özgürlük ve çağdaş üniversite anlayışını savundu.

1920 yılında Bursa’da doğdu. Devletin Kurtuluş Savaşı kuşağının çocuklarına sağladığı eğitim imkânlarından yararlanarak ilk, orta ve lise öğrenimini devlet sınavlarını kazanıp parasız yatılı olarak tamamladı.

1943 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden mezun oldu. Kamu hizmetine maliye alanında başlayan Kurdaş, 1947 yılında maliye müfettişi olarak görevlendirildi. 1951 yılında ise İngiltere’de, İngiliz Hazinesinde bir yıl süreyle staj yaptı.

1953 yılında Maliye Bakanlığı Hazine Genel Müdür Yardımcılığı görevine atandı. 1956 yılında Uluslararası Para Fonu (IMF) bünyesinde çalışmaya başladı. Türkiye’deki ekonomik sorunların çözümüne katkı sağlamak amacıyla 26 Aralık 1960 tarihinde Maliye Bakanı olarak yurda döndü. Maliye Bakanlığı görevi, 1961 genel seçimlerinin ardından yeni hükümet kuruluncaya kadar devam etti.

20 Kasım 1961 tarihinde Maliye Bakanlığı görevinden ayrılarak Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Rektörlüğü görevini üstlendi. Mustafa Kemal Kurdaş’ın adı özellikle ODTÜ ile özdeşleşmiştir.

Sekiz yıllık rektörlüğü döneminde kampüs projesi, ağaçlandırma çalışmaları ve üniversitenin kurumsal gelişimi için önemli adımlar attı. Bu dönemde dikilen milyonlarca ağaç sayesinde ODTÜ Ormanı, Ankara’nın en önemli doğal alanlarından biri hâline geldi. Ayrıca “ODTÜ ruhu” olarak tanımlanan üniversite kültürünün oluşmasına büyük katkı sağladı.

Kurdaş’ın destek verdiği çalışmalar sonucunda ODTÜ arazisinde önemli arkeolojik bulgular ortaya çıkarıldı. Anadolu uygarlıkları araştırmalarına özel ilgi gösteren Kurdaş, ODTÜ çevresindeki tarihî alanların korunmasına da katkıda bulundu.

1969 yılında ODTÜ’deki görevi sona eren Kurdaş, sonraki 25 yılı aşkın süre boyunca çeşitli özel kuruluşlarda yönetim kurulu üyesi, başkan ve üst düzey yönetici olarak görev yaptı. Türkiye’de birçok sektörde öncü niteliği taşıyan sanayi tesislerinin kurulmasında aktif rol oynadı.

Kurdaş’ın ekonomi alanında yayımlanmış üç önemli kitabı bulunmaktadır:

• Ekonomik Politikada Bilim ve Sağduyu (1979)
• Ekonomik Politika Üzerine İnceleme-Yorumlar (1994)
• Bitmeyen Gaflet ve Türkiye Ekonomisinin Çöküşü (2003)

Ayrıca başta Banka ve Ekonomik Yorumlar olmak üzere birçok dergide çok sayıda makale ve incelemesi yayımladı.

Evli ve üç çocuk babası olan Mustafa Kemal Kurdaş, 19 Nisan 2011 tarihinde vefat etti. Ankara’ya kazandırdığı yeşil miras, eğitim hayatına sunduğu katkılar ve ülkemizin kalkınmasına yönelik çalışmaları nedeniyle Mustafa Kemal Kurdaş’ı saygı, minnet ve şükranla yâd ediyoruz.

Hatırası; ODTÜ Ormanı’nın her ağacında, yetişmesine katkı sunduğu her bilim insanında ve ardında bıraktığı eserlerde yaşamayı sürdürecektir. Rahmet ve saygıyla anıyoruz.